طبق گزارش منابع اقتصادی ایران، رکود بازار مسکن در ایران شدت یافته است و مشاوران املاک از کاهش بازدیدها و نبود فعالیت‌های پیش از تعطیلات در بازار خبر می‌دهند.

مطالعات نشان می‌دهد خریدارانی با بودجه محدود به واحدهای کوچک، قدیمی و حتی آپارتمان‌های زیرزمینی روی آورده‌اند.

روزنامه دولتی دنیای اقتصاد گزارش می‌دهد که آپارتمان‌هایی با قیمت زیر ۴۰ میلیارد ریال (حدود ۵۱,۲۸۰ دلار) عمدتاً در مناطق شرقی و جنوبی تهران قرار دارند و مساحت آن‌ها بین ۳۰ تا ۸۰ متر مربع است.

به‌عنوان مثال، یک واحد ۷۵ متری و ۳۰ ساله در محله جشنواره به قیمت ۳۰ میلیارد ریال (حدود ۳۸,۴۰۰ دلار) عرضه شده است.

همچنین داوود بیگی‌نژاد، نایب‌رئیس اتحادیه مشاوران املاک تهران، اظهار داشت که به دلیل «رکود عمیق» در بازار مسکن، علی‌رغم افزایش نرخ دلار، خریداری وجود ندارد.

روز دوشنبه، ۲۳ دسامبر (3 دی)، بیگی‌نژاد به خبرگزاری دولتی ایلنا گفت که اگرچه تعداد املاک عرضه‌شده برای فروش به‌طور قابل‌توجهی افزایش یافته است، فعالیت در بازار مسکن مبتنی بر تقاضای واقعی نیست و به قراردادهای نهایی منجر نمی‌شود.

به گفته این نماینده صنعت، متقاضیان مسکن تنها در دفاتر مشاوران املاک درباره قیمت‌ها سوال می‌کنند، اما خریدی انجام نمی‌دهند.

بیگی‌نژاد معتقد است که «کاهش قدرت خرید» و «کاهش نقدینگی در بازار» باعث کاهش معاملات مسکن شده است.

معاملات مسکن؛ بارترینگ به جای خرید نقدی

او توضیح داد:

«بیشتر قراردادها و معاملات بر اساس معاوضه کردن انجام می‌شود؛ به این معنا که ابتدا باید دارایی‌ها فروخته شوند تا معامله‌ای در بازار مسکن صورت گیرد.»

نایب‌رئیس اتحادیه مشاوران املاک تهران خاطرنشان کرد که در حالی که هزینه‌های ساخت‌وساز و قیمت مسکن به دلیل افزایش نرخ دلار رشد کرده است، به دلیل «نبود خریدار»، قیمت‌ها تغییری نکرده‌اند.

رشد نرخ دلار و رکود معاملات مسکن

نرخ دلار در بازار آزاد طی ماه‌های اخیر افزایش یافته و اکنون از ۷۹۰,۰۰۰ ریال فراتر رفته است.
به‌طور سنتی، بازارهای ایران به افزایش نرخ دلار واکنش نشان می‌دهند، اما معاملات مسکن علیرغم افزایش ارزش دلار همچنان در رکود باقی مانده است.

بازارهای جایگزین سرمایه‌گذاری در ایران

در همین حال، سایر بازارهای سرمایه‌گذاری در ایران مانند بورس و طلا، همگام با افزایش نرخ دلار رشد داشته‌اند.
قدرت خرید وام‌های مسکن نیز با تورم مداوم در سال‌های اخیر کاهش یافته است و سایر طرح‌های دولتی، از جمله «طرح ملی مسکن» (مسکن ملی)، نتیجه‌ای نداشته‌اند.

در تاریخ ۲۲ نوامبر (2 آذر)، غلامرضا میرزایی، یکی از اعضای مجلس شورای اسلامی، در هشداری به وزیر راه و شهرسازی اظهار داشت: «خانه‌دار شدن برای مردم به یک رویا تبدیل شده است» و افزود: «طرح ملی مسکن به اهداف خود نرسیده است.»

عوامل سیاسی و امنیتی مؤثر بر رکود بازار مسکن

افزایش خطر درگیری نظامی بین ایران و اسرائیل و تحولات امنیتی و سیاسی جاری در خاورمیانه نیز دارندگان نقدینگی را به سمت بازارهای امن‌تر، مانند ارز و طلا، سوق داده است و این مسئله رکود بازار مسکن را تشدید کرده است.