آنچه در این مطلب می خوانید
افزایش قیمتها در ایران: بقای اقتصادی به یک “روند لوکس” تبدیل شده است
گزارشهای منتشرشده در رسانههای داخلی ایران نشان میدهد که تقریباً هر روز برخی کالاها یا خدمات گرانتر میشوند و در برخی موارد مانند محصولات لبنی، افزایش قیمت رسمی چندین بار در سال رخ داده است. بسیاری از تحلیلگران معتقدند که به دلیل تأثیر مستقیم این افزایشها بر زندگی و رفاه مردم، بقا در ایران به تدریج به یک روند “لوکس“ تبدیل شده است.
موج جدید افزایش قیمتها: لبنیات در صدر
افزایش قیمتها بسیاری از کالاها را تحت تأثیر قرار داده است، اما محصولات لبنی بیشترین افزایش قیمت را در مقایسه با سایر اقلام تجربه کردهاند.
وبسایت دولتی اقتصاد۲۴ (Eghtesaad24) نوشت:
“صنعت لبنیات کشور قیمت برخی از محصولات خود را افزایش داده است؛ افزایش قیمتی که، مطابق سیاستهای پیشین، بخش دیگری از مردم را از مصرف محصولات لبنی محروم خواهد کرد.”
شوک مصرفکنندگان به دلیل افزایشهای مکرر
طبق گزارش این وبسایت، قیمتهای مصوب محصولات لبنی غیر یارانهای که نقش مهمی در سبد مصرفی خانوارها دارند، کمتر از سه ماه پس از افزایش قبلی دوباره افزایش یافته و مصرفکنندگان را شوکه کرده است.
این افزایش قیمتها فشار بیشتری را بر خانوارهای ایرانی وارد کرده و توان خرید مردم را به شدت کاهش داده است.
کاهش شدید مصرف مواد غذایی و موج جدید افزایش قیمتها در ایران
وبسایت اقتصاد۲۴ (Eghtesaad24) اشاره کرده است که مصرف مواد غذایی توسط ایرانیان در یک دهه گذشته بهطور چشمگیری کاهش یافته و این موضوع زنگ خطر فقر را برای تأمین نیازهای اساسی مردم به صدا درآورده است.
افزایش قیمت لبنیات: اختلاف روایات مقامات و رسانهها
اگرچه مقامات افزایش قیمت محصولات لبنی را رد کردهاند، اما خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، روایت متفاوتی ارائه داده است. این خبرگزاری نوشت:
“اگرچه سخنگوی انجمن صنایع لبنی افزایش اخیر قیمت محصولات لبنی را تکذیب کرده است، اما این موضوع در زندگی مردم ملموس است و با مراجعه به فروشگاهها، این افزایش قیمتها قابل مشاهده است.”
تسنیم تأکید کرده است که از ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۴ (۷ مهر ۱۴۰۳) قیمت محصولات لبنی یارانهای ۳۰ درصد افزایش یافته و همزمان، قیمت محصولات غیر یارانهای نیز رشد کرده است.
افزایش قیمت سایر اقلام اساسی
رسانهها گزارش دادهاند که تُن ماهی، یکی دیگر از اقلام محبوب در سبد غذایی خانوارها، نیز به زودی با تغییرات قیمتی مواجه خواهد شد.
طبق اعلام اتحادیه صنایع کنسرو ایران، از ۲۱ ژانویه ۲۰۲۵ (۲ بهمن ۱۴۰۳) قیمت تن ماهی حدود ۱۴ درصد افزایش خواهد یافت.
همچنین، قیمت مواد شوینده نیز با درخواست افزایش ۴۰ درصدی از سوی ذینفعان صنعت مواجه است.
اعلام شده است که نامهای رسمی به سازمان حمایت مصرفکنندگان و تولیدکنندگان ارسال شده که در آن به افزایش هزینههای تولید، بهویژه در مواد اولیه و بستهبندی، اشاره شده و تأیید این درخواست مطالبه شده است.
چالشهای معیشتی مردم ایران
این افزایشهای پیاپی قیمتها فشار سنگینی را بر خانوارهای ایرانی تحمیل کرده و توان خرید مردم برای اقلام ضروری را به شدت کاهش داده است، که خود بازتابی از وضعیت بحرانی اقتصادی و معیشتی در کشور است.
افزایش قیمتها: از روغن خوراکی تا محصولات پروتئینی و کشاورزی
افزایش قیمتها در ایران اخیراً شامل روغن خوراکی، یکی دیگر از محصولات پرتقاضا، نیز شده است. طبق گزارش رسانهها، کارگروه تنظیم بازار افزایش قیمت روغنهای نباتی را تأیید کرده و از ۱ ژانویه ۲۰۲۵ (12 دی ۱۴۰۳) قیمت ۱۱۴ نوع روغن نباتی افزایش یافته است.
بر اساس مصوبه این کارگروه:
- قیمت روغنهای مایع و نیمهجامد برای مصرف خانگی ۱۵ درصد افزایش یافت.
- قیمت روغن قنادی با افزایش ۲۱ درصدی مواجه شد.
افزایش قیمت برنج و محصولات کشاورزی
مجیدرضا خاکی، سخنگوی انجمن واردکنندگان برنج، اعلام کرد که قیمت برنج ایرانی در کمتر از یک ماه ۳۰ درصد افزایش یافته است.
همچنین، وبسایت دولتی نورنیوز (Nournews)، وابسته به شورای عالی امنیت ملی ایران، در تاریخ ۳ ژانویه ۲۰۲۵ (14 دی ۱۴۰۳) گزارش داد که:
- گوجهفرنگی با افزایش قیمت ۷۶ درصدی بالاترین رشد را در میان محصولات کشاورزی داشته است.
- سیبزمینی و پیاز به ترتیب با افزایش ۷۴.۳ درصد و ۷۱.۱ درصد در رتبههای بعدی قرار دارند.
آمار افزایش قیمتها:
طبق گزارشها و آمار رسمی:
- شکر: افزایش ۶۶ درصدی
- برنج ایرانی: افزایش ۵۶ درصدی
- روغن خوراکی: افزایش ۴۰ درصدی
- گوشت مرغ: افزایش ۴۰ درصدی
- گوشت قرمز: افزایش ۳۹ درصدی
کمترین افزایش قیمت مربوط به نان تافتون ماشینی با رشد ۲۳ درصدی و نان لواش با افزایش ۳۱.۵ درصدی بوده است.
ادعای تورم پایین در مقابل واقعیت افزایش قیمتها
این افزایش قیمتها در حالی رخ میدهد که بانک مرکزی ایران اخیراً مدعی شده است تورم سالانه در نوامبر ۲۰۲۴ به ۳۶ درصد رسیده که پایینترین نرخ در ۵۰ ماه گذشته است.
دلایل افزایش قیمتها و اعتراضات مردمی
این وضعیت به دلیل سیاستهای اقتصادی، اقدامات دولت در خارج از مرزها، کاهش ارزش ریال، و قطعیهای برق و گاز در صنایع ایجاد شده است.
این شرایط در اعتراضات مداوم بازنشستگان، کارگران، و سایر اقشار حقوقبگیر بازتاب یافته، که نارضایتی خود را از مسئولان ایرانی ابراز کردهاند.
