آنچه در این مطلب می خوانید
تحریمهای نفتی ایران و تلاش برای فروش ذخایر نفتی
“ابرام پالی” (Abram Paley)، نماینده ویژه معاون در امور ایران در وزارت امور خارجه آمریکا، با اشاره به تحریمهای اخیر واشنگتن بر فروش نفت ایران اعلام کرد گزارشهایی تاییدنشده درباره انتقال و فروش ذخایر نفتی ایران دریافت کرده است. وی تأکید کرد که تحریمهای نفتی ایران همچنان برقرار بوده و بهطور کامل اعمال خواهند شد.
تلاش دولت ایران برای فروش ذخایر نفتی در چین
دولت ایران تلاش میکند ذخایر نفتی خود را که پیشتر از طریق ناوگان “تاریک” (Dark Fleet) به چین منتقل شده بود و پیش از دوره ریاست جمهوری “دونالد ترامپ” (Donald Trump) انباشته شده بود، به فروش برساند. این تلاشها از ترس اعمال تحریمهای سختتر توسط ترامپ، رئیسجمهور منتخب آمریکا، پس از آغاز به کار او صورت میگیرد، که ممکن است مانع فروش این نفت شود.
افزایش ذخایر نفت شناور ایران
بر اساس دادههای شرکت ردیابی نفتکش “ورتکسا” (Vortexa)، پس از کاهش فروش نفت ایران طی ماه گذشته، حجم ذخایر نفت شناور ایران از حدود ۳۶ میلیون بشکه در اواسط ماه سپتامبر به ۴۸ میلیون بشکه در ماه جاری افزایش یافته است. ارزش این حجم از نفت حدود ۱ میلیارد دلار برآورد شده است.
فروش نفت برای تقویت توان دفاعی بر اساس بودجه ۲۰۲۴ ایران
بر اساس قانون بودجه سال ۲۰۲۴ ایران، به ستاد کل نیروهای مسلح اجازه داده شده است تا حداکثر ۱۳۴ هزار میلیارد تومان (تقریباً ۱.۷۶۳ میلیارد دلار) به صورت ماهانه نفت خام و میعانات گازی بفروشد تا توان دفاعی کشور را تقویت کند. این مقدار معادل فروش ۱۰۴ میلیون بشکه نفت یا ۲۱ درصد از کل صادرات نفتی برنامهریزیشده ایران برای سال ۲۰۲۴ است.
نقش شرکت ملی نفت ایران (NIOC) در تأمین بودجه نظامی
بر اساس لایحه بودجه، در صورت عدم تخصیص بودجه لازم به نهادهای نظامی توسط دولت، شرکت ملی نفت ایران (National Iranian Oil Company – NIOC) موظف است کمبود بودجه را از طریق تحویل نفت خام یا میعانات گازی به نمایندگان نهادهای نظامی جبران کند.
صادرات نفت ایران از طریق “ناوگان تاریک” و تغییر برند
نفت ایران، که تحت تحریمهای ایالات متحده و متحدانش قرار دارد، اغلب از طریق نفتکشهایی که به عنوان “ناوگان تاریک” (Dark Fleet) شناخته میشوند، صادر میشود. این نفت معمولاً در آبهای مالزی و سنگاپور به نفتکشهای دیگر منتقل میشود. در این مرحله، نفت ایران به عنوان نفت عراق، امارات، عمان یا مالزی برندسازی مجدد میشود و سپس به پالایشگاههای کوچک و مستقل چینی، که به “تیپاتها” (Teapots) معروف هستند، منتقل میگردد.
افزایش حمل و نقل به بنادر چین
بندر “شاندونگ” (Shandong) در چین به عنوان مرکز اصلی دریافت این نفت برندسازی شده شناخته میشود. با این حال، شرکتهای ردیابی نفتکشها گزارش دادهاند که امسال حجم انتقالات به بندر “دالیان” (Dalian) چین به طور قابل توجهی افزایش یافته است.
تحریم نفتکشهای حامل نفت ایران
وزارت خزانهداری ایالات متحده در این ماه ۴۵ نفتکش را که برای دور زدن تحریمها و انتقال نفت ایران به بندر شاندونگ استفاده میشدند، تحریم کرد.
ادامه فعالیت ناوگان تاریک
با وجود این تحریمها، دادههای “ورتکسا” (Vortexa) نشان میدهد که بیش از ۱۰۰ نفتکش بزرگ از ناوگان تاریک همچنان تحت تأثیر تحریمها قرار نگرفتهاند و هرچند در حجمهای کمتری نسبت به گذشته، به انتقال نفت ایران به چین ادامه میدهند.
کاهش صادرات نفت خام ایران
صادرات روزانه نفت ایران نسبت به ماه سپتامبر بیش از ۵۰۰ هزار بشکه در روز کاهش یافته و در ماه نوامبر به حدود ۱.۳ میلیون بشکه در روز رسیده است.
آمار صادرات نفت ایران در سال جاری
بر اساس دادههای شرکت تحلیلگر “کپلر” (Kpler)، میانگین صادرات روزانه نفت ایران در سال جاری حدود ۱.۶ میلیون بشکه بوده که تقریباً تمام آن به چین ارسال شده است. این رقم ۳۰۰ هزار بشکه در روز بیشتر از سال گذشته است. با این حال، تحویل نفت به چین در هفتههای اخیر به شدت کاهش یافته است. همچنین، ایران پس از سقوط رژیم “بشار اسد” (Bashar al-Assad) صادرات نفت به سوریه را متوقف کرده است.
آینده نامشخص صادرات نفت ایران به چین
در چنین شرایطی، آینده صادرات نفت ایران به چین نامشخص است و آمار “ورتکسا” (Vortexa) نشان میدهد که حجم ذخایر شناور نفت فروختهنشده ایران همچنان در حال افزایش است.
ذخایر شناور نفت ایران در آبهای سنگاپور
بخش عمدهای از ذخایر شناور نفت ایران در آبهای سنگاپور نگهداری میشود و منتظر واسطهها و خریدارانی است که آن را به چین منتقل کنند.
برنامههای دولت برای افزایش صادرات
کاهش صادرات نفت ایران به ۱.۳ میلیون بشکه در روز در حالی اتفاق میافتد که دولت “مسعود پزشکیان” (Masoud Pezeshkian) برنامهریزی کرده است تا سال آینده صادرات را به ۱.۸۵ میلیون بشکه در روز افزایش دهد.
