مطالعات نشان می‌دهد که سودآوری بسیاری از شرکت‌های داروسازی ایران بیش از ۳۰ درصد کاهش یافته و حاشیه سود خالص آن‌ها به کمتر از ۲۵ درصد رسیده است.

علاوه بر این، کارشناسان صنعت داروسازی به دلیل تأخیر در پرداخت‌ها و مشکلات مالی، برخی از شرکت‌های داخلی را ترک کرده یا کارخانه‌های خود را به کشورهای همسایه منتقل کرده‌اند.

طبق گزارش روزنامه دولتی هم‌میهن، کاهش سودآوری شرکت‌های داروسازی ناشی از سیاست‌های قیمت‌گذاری است که در میان تورم و نوسانات شدید ارزی، این شرکت‌ها را در تنگنای مالی قرار داده است.

این گزارش اضافه می‌کند که چالش‌های مالی این شرکت‌ها محدود به کاهش سودآوری نیست؛ افزایش بدهی‌ها و مشکلات نقدینگی نیز از جنبه‌های دیگر این بحران هستند. نسبت بدهی به دارایی برای برخی از شرکت‌های داروسازی از ۵۸ درصد به ۶۴ درصد افزایش یافته و بسیاری از نهادها، اعم از دولتی و خصوصی، مجبور به وام گرفتن از بانک‌ها برای ادامه فعالیت شده‌اند.

بر اساس این گزارش، شرکت‌هایی مانند روزدارو و پخش رازی با کاهش تولید مواجه شده‌اند و برخی ممکن است تعطیل شوند، که این امر می‌تواند به کمبود دارو منجر شود.

مدیرکل دارو در سازمان غذا و دارو اعلام کرد که یک شرکت هلدینگ با فروش ۱۴۰ هزار میلیارد ریال (تقریباً ۱۸۰ میلیون دلار) اکنون قادر به پرداخت حقوق کارکنان خود نیست.

شرکت سبحان انکولوژی نیز از افزایش بدهی‌ها و ناتوانی در پرداخت آن‌ها خبر داده است.

وحید محلاتی، داروساز و دبیر انجمن شرکت‌های پخش دارویی دولتی، پیشنهاد کرد:

«شرکت‌های شبه‌دولتی باید سهام مدیریتی خود را به بخش خصوصی منتقل کنند تا ظرفیت‌های موجود بهتر مورد استفاده قرار گیرند.»

محلاتی افزود که محدودیت‌های درآمدی در بخش دولتی مشکلات قابل‌توجهی در جذب نیروهای متخصص ایجاد کرده و بر عملکرد این بخش تأثیر گذاشته است.

وی همچنین اظهار داشت:

«شرکت‌های دولتی سهامی حدود ۳۰ درصد از ارزش بازار دارویی را به خود اختصاص می‌دهند. اما تولید محدود برخی شرکت‌های دولتی فشار زیادی بر شرکت‌های خصوصی وارد می‌کند.»

محلاتی هشدار داد:

«شرکت‌های دارویی دولتی و شبه‌دولتی، با کاهش سهم بازار خود به نصف در دهه گذشته، به سمت ناکارآمدی کامل پیش می‌روند.»

مشکلات تأمین دارو در استان سیستان و بلوچستان

در گزارشی دیگر از خبرگزاری دولتی ایلنا، در استان سیستان و بلوچستان، محدودیت‌های واردات دارو به دلیل «سیاست‌های کلان ملی» باعث مشکلاتی در تأمین داروهای خاص، به ‌ویژه برای بیماران دیابتی و افرادی که تحت دیالیز هستند، شده است.

داریوش مهابی، مدیر امور دارویی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، اظهار داشت:

«داروهای تولید داخل به وفور موجود است، اما در تأمین داروهای وارداتی چالش‌هایی وجود دارد.»

وی خاطرنشان کرد که برخی بیماران برای تهیه داروهای مورد نیاز خود به چندین داروخانه مراجعه می‌کنند و حتی مجبور به خرید آن‌ها از بازار آزاد با هزینه‌های بالا هستند.

فرناز فیروزکوهی، بیمار دیابتی، مشکلاتی را در دسترسی به انسولین وارداتی گزارش کرد و گفت که انسولین داخلی برای او مناسب نبوده و مجبور شده نسخه وارداتی را با هزینه بالا تهیه کند.

همچنین، کرباسی، بیمار دیابتی دیگری، اعلام کرد که به دلیل ناسازگاری انسولین داخلی با سطح قند خونش، مجبور به خرید داروی وارداتی شده است.

نصرآتی، که یکی از اعضای خانواده‌اش بیمار است، مشکلات شدیدی را در تأمین دارو در استان گزارش داد و گفت که برای تهیه دارو مجبور به سفر از شهرهای مختلف به زاهدان هستند.

شهروند دیگری نیز به دشواری‌های تهیه دارو برای بیمار مبتلا به ام‌اس خود اشاره کرد و تأکید نمود که بسیاری از داروخانه‌ها یا داروی مورد نیاز را ندارند یا آن را به مقدار کافی تأمین نمی‌کنند.

کارشناسان علت بحران در شرکت‌های دارویی را بدهی‌های سنگین، هزینه‌های بالا، تأخیر در پرداخت مطالبات و مدیریت ناکارآمد دولت ایران می‌دانند.