آنچه در این مطلب می خوانید
بر طبق اخبار سیاسی اقتصادی، ایران و تروئیکای اروپایی پس از تماسهای ۲۲ اوت و نشست ۲۶ اوت در ژنو، هفته آینده گفتوگوها را از سر میگیرند؛ همزمان رافائل گروسی از ورود نخستین تیم بازرسان به ایران خبر میدهد و روسیه چین پیشنویس تمدید چارچوب توافق تا ۱۸ آوریل ۲۰۲۶ را به شورای امنیت ارائه کردهاند.
بازگشت بازرسان آژانس: رافائل گروسی به رسانهها گفته است: «نخستین تیم بازرسان آژانس به ایران بازگشته و ما در آستانه ازسرگیری هستیم.» به گفته او، با توجه به حملات و تخریب برخی تأسیسات در ماه ژوئن، آژانس و تهران در حال توافق بر «مدالیتههای عملی» برای ازسرگیری بازرسیها هستند.
پیوند به روند دیپلماتیک: خبر بازگشت بازرسان درست پس از نشست ژنو (۲۶ اوت) و در ادامه تماس تلفنی ۲۲ اوت میان وزیر خارجه ایران و همتایان فرانسوی، بریتانیایی و آلمانی منتشر شد؛ تماسهایی که به ازسرگیری گفتوگوها در هفته آینده انجامید.
در آستانهٔ ضربالاجل ۳۱ اوت ۲۰۲۵ که فرانسه، بریتانیا و آلمان برای فعالسازی سازوکار «بازگشت خودکار تحریمها» تعیین کردهاند، تحرکات دیپلماتیک پیرامون برنامهٔ هستهای ایران شتاب گرفته است. بهدنبال تماس ۲۲ اوت میان وزیر خارجهٔ ایران و همتایان اروپایی او، تهران با ازسرگیری مذاکرات هسته ای ایران در هفتهٔ آینده موافقت کرده است. روز ۲۶ اوت نیز نمایندگان ایران و «ای۳» در ژنو دیدار کردند تا دربارهٔ مسیر ادامهٔ دیپلماسی پیش از فرارسیدن مهلت، رایزنی کنند.
تروئیکای اروپایی هشدار دادهاند در صورت ازسرگیرینشدن بازرسیهای آژانس—including حسابرسی ذخایر بزرگ اورانیوم غنیشده ایران و عدم ورود تهران به گفتوگوهای دیپلماتیک (از جمله با آمریکا)، روند سازوکارِ بازگشتِ خودکارِ تحریمها (snapback) را فعال میکنند. ایران میگوید همانطور که در دفاع مشروع «مقتدرانه» عمل میکند، مسیر دیپلماسی را نیز ترک نکرده و برای راهحلی که حقوق و منافع مردم ایران را تضمین کند آماده است؛ در عین حال هشدار داده در صورت بازگشت تحریمها «پاسخی سخت» خواهد داد. تهران با استناد به آسیبهای وارده به برخی سایتها در جنگ ژوئن، توقف دسترسیها را به «مسائل ایمنی» نسبت داده و از ضرورت توافق بر یک «طرح جدید» با آژانس سخن گفته است.
در سطح شورای امنیت، روسیه و چین—که آنان هم از طرفهای توافق هستهای هستند—پیشنویس قطعنامهای را میان اعضا به گردش گذاشتهاند که چارچوب توافق را تا ۱۸ آوریل ۲۰۲۶ تمدید میکند. نسخهٔ بازنگریشدهٔ این متن همچنین تعلیق «هر اقدام ماهوی» شورای امنیت دربارهٔ اجرای قطعنامه/توافق را خواستار است؛ بندی که بهگفتهٔ منابع دیپلماتیک، میتواند امکان حقوقی «ای۳» برای فعالسازیِ مجددِ تحریمها را محدود کند. از سوی دیگر، مهلتهای حقوقی در حال فشردهتر شدن است: قطعنامهٔ سال ۲۰۱۵ که توافق را صورتبندی کرده، در ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ منقضی میشود و در صورت عدم تمدید، «ای۳» ابزار فعلی خود برای اسنپبک را از دست میدهد.
در پسزمینهٔ فنی، ایران تا سطح ۶۰٪ غنیسازی کرده است؛ فاصلهای کوتاه تا حدود ۹۰٪ مناسب برای سلاح. برآوردها نشان میداد پیش از حملات ژوئن، مقدار مواد ۶۰٪ بهحدی بود که اگر بیشتر غنیسازی میشد، میتوانست برای چند کلاهک کفایت کند؛ با این حال تولید واقعی سلاح زمانبر است. آژانس تأکید کرده گرچه نمیتواند صرفاً ماهیت کاملاً صلحآمیز برنامهٔ هستهای ایران را تضمین کند، «نشانهٔ معتبر» از یک پروژهٔ تسلیحاتی هماهنگ در دست ندارد. یک مقام اروپایی نیز گفته است که طرفها میکوشند روشن شود ایران دربارهٔ تمدید فرصت جدی است یا در پی وقتکشی.
