فقر در ایران: چالشی جدی برای میلیون‌ها نفر

ابراهیم صادقی‌فر، رئیس مؤسسه کار و تأمین اجتماعی، هشدار داد که بین ۲۲ تا ۲۷ درصد از ایرانیان با فقر دست‌وپنجه نرم می‌کنند و در تأمین نیازهای اساسی خود دچار مشکل هستند.

وی در نشستی در تاریخ ۵ ژانویه (16 دی) با ارائه این آمار تأکید کرد که فقر یکی از چالش‌های اصلی کشور است که نیازمند توجه فوری است. صادقی‌فر افزود:

“امروزه فقر در ایران یک مسئله حاشیه‌ای نیست؛ بلکه به واقعیتی غیرقابل انکار تبدیل شده که بخش بزرگی از جامعه را تحت تأثیر قرار داده است.”

گزارش‌های پیشین درباره فقر در ایران

۱۶ نوامبر ۲۰۲۲: مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی ایران گزارش داد که تا اوایل سال ۲۰۲۲، حدود ۳۲ میلیون ایرانی زیر خط فقر غذایی زندگی می‌کردند و این روند به دلیل تورم شدید در سال‌های اخیر به سرعت در حال وخیم‌تر شدن است.

۲۹ اکتبر ۲۰۲۴: مرکز پژوهش‌های مجلس اعلام کرد که نرخ فقر در سال ۲۰۲۳ از ۳۰ درصد فراتر رفته است. این گزارش افزود:

“در سال گذشته، حداقل یک‌سوم جمعیت کشور قادر به تأمین نیازهای اساسی خود نبوده و زیر خط فقر زندگی کرده‌اند.”

خط فقر و رشد فقر در ایران

  • ۹ سپتامبر ۲۰۲۴: روزنامه دنیای اقتصاد گزارش داد که خط فقر برای یک خانواده سه‌نفره در تهران در سال جاری ۲۰۰ میلیون ریال (حدود ۲۴۷ دلار) است. این گزارش اضافه کرد که حدود ۲۶ میلیون ایرانی توانایی تأمین نیازهای اساسی خود را ندارند.
  • مه ۲۰۲۴: روزنامه اعتماد در مقاله‌ای با عنوان “بودجه ۲۰۲۴: ناتوان در کاهش فقر”، تحلیل کرد که افزایش ۱۰ درصدی نرخ فقر طی دو سال گذشته به معنای سقوط ۸ میلیون نفر دیگر به زیر خط فقر است.
    این گزارش همچنین به تحلیل مرکز پژوهش‌های مجلس اشاره کرد که از سال ۲۰۱۷، جمعیت فقیر ایران حدود ۵۰ درصد افزایش یافته است.

دلایل و ریشه‌های فقر در ایران

رئیس مؤسسه کار و تأمین اجتماعی تأکید کرد که مبارزه با فقر صرفاً از طریق اقدامات اقتصادی یک اشتباه است و باید به ریشه‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی آن نیز توجه شود. او به آمارهایی اشاره کرد که نشان می‌دهد نرخ ترک تحصیل به دلیل مشکلات اقتصادی و اجتماعی در حال افزایش است و این سؤال را مطرح کرد که چرا با وجود منابع عظیم نفتی، فقر همچنان در ایران وجود دارد.