آنچه در این مطلب می خوانید
تأثیر تحریمهای اخیر آمریکا بر ناوگان سایه ایران و روسیه
آژانس بینالمللی انرژی (IEA) اعلام کرده است که تحریمهای اخیر آمریکا علیه «ناوگان سایه» ایران و روسیه احتمالاً تأثیر قابلتوجهی بر درآمدهای نفتی هر دو کشور خواهد داشت.
طبق گزارش این آژانس، حدود یکسوم معادل ۵۰۰,۰۰۰ بشکه در روز از صادرات نفت ایران در سال ۲۰۲۴ توسط نفتکشهایی انجام شده است که اخیراً به فهرست سیاه آمریکا اضافه شدهاند.
تحریمهای جدید پس از حملات موشکی ایران
پس از دومین حمله موشکی ایران به اسرائیل، ایالات متحده ۳۵ نفتکش متعلق به ناوگان سایه ایران را تحریم کرد. همچنین، در روز جمعه گذشته، بیش از ۱۶۰ نفتکش مرتبط با صادرات نفت روسیه را تحریم کرد که ۸ نفتکش از آنها در قاچاق نفت ایران نیز مشارکت داشتند.
ناوگان سایه، راهی برای دور زدن تحریمها
«ناوگان سایه» یا «ناوگان ارواح» به شبکهای از نفتکشها اشاره دارد که برای دور زدن تحریمها از روشهایی مانند خاموش کردن سیستمهای شناسایی خودکار و جعل اسناد استفاده میکنند تا نفت تحریمشده را قاچاق کنند. تاکنون تقریباً ۵۰۰ نفتکش مرتبط با ناوگان سایه ایران شناسایی شدهاند که نیمی از آنها پیشتر تحریم شدهاند.
تحریمهای جدید آمریکا و تأثیر آن بر صادرات نفت ایران و روسیه
آژانس بینالمللی انرژی (IEA) اعلام کرده است که اگرچه تحریمهای جدید آمریکا علیه «ناوگان سایه» تأثیر قابلتوجهی بر درآمدهای نفتی ایران و روسیه خواهد داشت، اما روسیه – برخلاف ایران – همچنان میتواند نفت خود را در چارچوب تحریمهای موجود صادر کند.
شرایط صادرات نفت روسیه
بر اساس تحریمهای اعمالشده توسط آمریکا، اتحادیه اروپا و دیگر کشورهای گروه هفت (G7)، روسیه فقط مجاز است نفت خود را با قیمتی زیر ۶۰ دلار در هر بشکه صادر کند. در صورتی که روسیه به این سقف قیمتی پایبند باشد، حتی میتواند از خدمات شرکتهای غربی برای حملونقل و بیمه استفاده کند.
اگرچه روسیه تلاش میکند نفت خود را با قیمتی بالای ۶۰ دلار در هر بشکه بفروشد، اما ایران در شرایطی کاملاً متفاوت قرار دارد. تحریمهای آمریکا به هیچ وجه اجازه خرید نفت ایران را نمیدهند، چه با قیمت پایین و چه بالا.
روشهای ایران برای دور زدن تحریمها
دولت ایران برای صادرات نفت به طور کامل به «ناوگان سایه» و تغییر هویت محمولههای نفتی وابسته است. ایران نفت خود را تحت نام نفت مالزی، سنگاپور، عراق، امارات و عمان به پالایشگاههای کوچک مستقل چین، معروف به «چایسازها» (Teapots)، میفروشد.
چالشهای جدید برای ایران
در همین حال، گروه بندری شاندونگ (Shandong Port Group) در چین، که بزرگترین ترمینالهای نفتی دریافتکننده نفت خام ایران را مدیریت میکند، اخیراً ورود نفتکشهای تحریمشده توسط آمریکا را ممنوع کرده است. این اقدام حمل نفت تحریمشده ایران به چین را دشوارتر کرده است.
کاهش صادرات نفت ایران
طبق دادههای شرکت اطلاعات کالایی Kpler، صادرات روزانه نفت ایران در دو ماه پایانی سال ۲۰۲۴ حدود ۵۰۰,۰۰۰ بشکه کاهش یافته و به کمتر از ۱.۳ میلیون بشکه در روز رسیده است.
این کاهش در حالی اتفاق افتاده که در برنامه بودجه ایران برای سال مالی آینده که از ۲۱ مارس ۲۰۲۵ (۱ فروردین ۱۴۰۴) آغاز میشود، صادرات ۱.۸۵ میلیون بشکه در روز هدفگذاری شده است. از این میزان، یکسوم توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC) و بقیه توسط دولت مدیریت خواهد شد.
قیمت نفت برنت
قیمت نفت خام برنت (Brent)، که به عنوان شاخص بینالمللی شناخته میشود، در حال حاضر بالای ۸۱ دلار در هر بشکه است که نسبت به ماه گذشته ۸ دلار افزایش یافته است.
